Cumartesi , Mart 23 2019
Anasayfa / İş ve Kariyer / Dizi Yapım Şirketi Kurmak

Dizi Yapım Şirketi Kurmak

Yedi ulusal kanalda halen 36 dizi yayınlanıyor. Dünyaca ünlü medya grupları Türkiye dizi sektörü pazarına girdi. Ama sektör tahsilat sorunları yaşıyor. Kanalların bölüm başına 60 gün vade ile ödeme yapması yapımcıları zorluyor…

TELEVİZYON dizileri, son yıllarda Türk insanının en büyük eğlence ve dinlence aracı oldu. Dizilerdeki karakterlerle güler, dizilerdeki karakterlerle ağlar olduk. Hayatın gerçeğini yansıtan haber bültenlerinde ‘karamsar’ haberler ağırlıkta olsa da Türk halkı son bir iki yıldır daha çok ‘aile komedisi’ tarzında çekilen dizilerle moral buluyor. TRT’de üç sezon yayınlanan ‘Zengin Kız Fakir Oğlan’ ile başlayan aile komedisi trendi biraz yavaşlaşa da Fox TV’de başlayan ‘Çifte Saadet’, Atv’de yeni başlayan romantik komedi ‘Evli ve Öfkeli’ ile devam ediyor.

İster komedi, ister dram olsun Türk dizileri önemli bir ekonomi oluşturuyor. Özellikle 2005-2011 yılları arasında zirveye çıkan Türk dizi sektörü, 1 milyar TL’lik iş hacmine ulaşmıştı. Örneğin 2008 yılında 11 ulusal kanalda yayınlanan dizi sayısı 63 idi. Para Dergisi olarak ekonominin nabzını bu hafta da diziler üzerinden tutalım istedik. Yaptığımız araştırmaya göre, dizi sektörü 2005-2011 yılları arasındaki yapım sayısına maalesef 2016’da ulaşamadı. 7 Mart 2016 itibariyle dizi yayınlayan yedi ulusal kanaldaki yapım sayısı 36 oldu.

dizi sektoru

BÖLÜM MALİYETİ 600 BİN TL

Atv ve Star TV yedişer yapım ile en fazla dizi yayınlayan kanallar olurken, Fox TV ve TRT kanallarında altışar dizi yayınlanıyor. Bu kanalları, Kanal D beş, Show TV dört dizi ile izlerken, Kanal 7 halen yapımı devam eden bir dizi ile pastadan pay almaya çalışıyor. Dizilerin bölüm başına maliyetleri 500 bin TL ile 1.5 milyon TL arasında değişiyor. Ancak şu dönemde çekilen diziler düşük bütçeli olarak da nitelendirilen halen 500-700 bin TL arasındaki maliyetlere sahip. Ortalama bölüm maliyetinin 600 bin TL olduğu düşünüldüğünde, yapım şirketleri cephesinde haftalık yaklaşık 25 milyon TL’lik bir iş hacmi ortayı çıkıyor. Bu da aylık 100 milyon TL’lik ciro anlamına geliyor.

Dizilerin bölüm başına kanallara reklam gelirleri ise 300-500 bin TL iken, ana sponsorluk gelirleri ise haftalık ortalama 100 bin TL’yi buluyor. İstenilen reyting ve reklam gelir hedefini tutturamayan diziler 3-4 bölüm sonra yayından kaldırılıyor. Halen her beş diziden biri her ay yayından kaldırılıyor ve yerine yenisi başlıyor.

60 GÜN VADE UYGULANIYOR

Türkiye’nin önde gelen yapımcıları Türkiye ekonomisinin genel durumundan dizi sektörünün de etkilendiğini belirtiyorlar. Geçen yıla göre sektörde yüzde 20 oranında daralma yaşandığını tahmin eden yapımcılar, kanalların reklam verenlerden tahsilatının beş aya kadar çıktığını, buna bağlı olarak da kendilerinin bölüm başına ücretlerini 60 gün vadeye kadar ancak alabildiklerini vurguluyorlar.

Yapımcılar arasında dizi sektöründe birçok konunun tüketilmesi nedeniyle genel olarak senaryo bazlı bir tıkanıklık olduğunu söyleyenler de var. Ancak bardağın dolu tarafında dizi sektörünün büyüyeceğine inanan yatırımcılar olduğu kesin. Bunun da en büyük göstergesi dizi sektörünün yabancı sermaye çekmiş olması. Son üç yıl içinde biri HollandalI diğeri Katarlı olmak üzere iki büyük yabancı sermaye grubu Türk dizi piyasasına girdi. HollandalI Ende-mol Türkiye ile Katar merkezli MBC’nin ortak olduğu 03 Turkey, piyasaya yüksek bütçeli yapımlarla girdi. En son Meryem Uzerli ve Murat Yıldırım’ın başrollerini paylaştığı ‘Gecenin Kraliçesi’ dizisinin yapımcılığını üstlenen 03 Turkey, ‘Taylan Biraderler’ olarak bilinen Durul-Tuğrul Taylan kardeşleri transfer etti.

BÜTÇELERDE YÜZDE 20 İNDİRİM

Türkiye’nin önde gelen ve tecrübeli yapımcılarından Gold Film’in sahibi Faruk Turgut, “Yabancı firmalar sektörde kendilerine yer edinmek ve marka olmak için yüksek paralar harcıyor. Sektördeki bir sürü insanın fiyatını yükseltmesine neden oldular. Bu paraların karşılığını alıp alamayacaklarını göreceğiz” diyor. Televizyonların dizi bütçelerinin geçen sezona göre ciddi anlamda daraldığını, Star TV dışındaki kanalların dizi bütçelerinde yüzde 20-25 indirime gittiğini belirten Turgut, sektörle ilgili şu değerlendirmeyi yapıyor:

“Sektörün küçülmesi bizi üzüyor. Dizilerin kalitesi ve seviyesi düşüyor. Kanallar artık yüzde 20-25 daha az bütçe veriyor. Türkiye’de çok kanal olması nedeniyle reklam gelirleri bolünüyor.

Reklam bedelleri ancak beş ayda tahsil edilebiliyor. Buna bağlı olarak yapımcıya 60 günün altmda ödeme yapan yok. Yapımcı bu yükü taşıyabilme imkanına sahip değil. Dışarıdan işler iyi görünüyor ama tahsilat yapmak zorlaştı. Diziler banka kredileriyle yapılır oldu. Biz geçen yılı bekle-gör politikasıyla geçirdik ve fazla dizi yapmadık. Halen Asla Vazgeçmem dizisini Show TV için yapıyoruz. Yeni sezon için üç dizi projemiz var. Star’a Hanım Köylü, Show TV için İstanbul Sokakları adıyla dizi çekimine başladık; nisanda ekranda olacak. Fox TV için de Haziran ayında başlamak üzere yazlık bir dizi yapacağız. Bu yıl bizde 3-4 iş olur.”

BAŞROLLER GENÇLERE KALDI

Dizi sektöründe bütçeler düşünce yapımcılar da başrolleri ‘ünlü’ oyuncular yerine genç oyunculara vermeye başladılar. Gecenin Kraliçesi dizisindeki Meryem Uzerli’nin bölüm başına 175 bin TL aldığı belirtilirken, romantik bir komedide başrolü paylaşan 4 5 genç oyuncunun her biri bölüm başına 6 bin ila 10 bin TL arasında değişen ücretler alıyor, iyi yönetmenlerin aldığı ücretler bölüm başına 35 bin TL’ye kadar çıkarken, genelde yönetmen ücretleri bölüm başına 10-15 bin TL’ye inmiş durumda. Senaristlerin ücretleri de sektörde yönetmenlerle aynı seviyelerde ve 10-30 bin TL arasında değişiyor.



“DİZİLER VE BİZLER YORULDUK”

Süreç Film’in Yönetim Kurulu Başkanı yapımcı Ali Gündoğdu, sektördeki tıkanmayı ekonomiden ziyade yaratıcılıktaki azalmaya bağlıyor. Gündoğdu, “Diziler yoruldu; yapımcılar da, seyirci de yorgun. Çok tükettik. Her konu işlendi. Senaryo sıkıntısı nedeniyle sektör darboğazda. Dizi süreleri çok uzun olduğu için senaristler yorgun” diye konuşuyor.

Ali Gündoğdu’nun liderliğindeki Süreç Film halen Fox TV’ye Aşk Yeniden, Kanal D’ye Güneşin Kızlan, atv’ye Evli ve Öfkeli dizilerini yapıyor. Güneşin Kızları dizisinin bu hafta son bölümünün yayma gireceği bilinirken, Süreç Film’in atv için çekimlerine başladığı Kehribar dizisi ise 18 Mart’ta seyirciyle buluştu. Kiraz Mevsimi dizisinde genç oyuncularla çalışarak maliyetleri aşağıya çekmeyi denediklerini ve başarılı olduklarını belirten Ali Gündoğdu da sektördeki ekonomik gidişatı şu cümlelerle tespit ediyor:

“Kanallar reklam gelirlerim rahat tahsil edemiyor; reklamveren ürünü satamıyor; o da vatandaştan beklediği geliri elde edemiyor. Bu zincirleme gidiyor. Benim gördüğüm kadarıyla işlerde yüzde 15-20 azalma var. Dizilerde yalnızca mekanı daraltmak yetmiyor; herkesin ücretler de fedakarlık yapması gerekiyor.”

DİJİTAL DÜNYAYA KAYIŞ

Televizyon dizilerini televizyonla sınırlı görmek de artık yeterli değil. Televizyonların kendi siteleri kesintisiz olarak bölümleri seyircilere sunuyor. Özellikle heyecanın en yüksek noktaya çıktığı ya da finalin yaklaştığı bölümlerde dizilere tıklanma oranı 1 milyon ila 1.5 milyon arasında değişiyor. Dizilerin rüzgarıyla markalar artık televizyon sitelerine de reklam veriyor.

2014 yılının başında Türkiye piyasasına giren 03 Turkey’in Yönetici Ortağı Onur Güvenatam, “Uzun vadede dijital mecraların televizyonun önüne geçeceğine inanıyorum. O nedenle sadece televizyona değil dijital ortama da farklı içerikler üretmek gerektiğini düşünüyorum. 03 Turkey olarak bu alanda da farkındalık yaratacak projelerin üretimi içindeyiz” diyerek dijitaldeki hedefleriyle ilgili bilgi veriyor.

“SÜRELER KISALMALI”

Dizi sektörü yönetmeninden senaristine, çaycısından şoförüne önemli bir istihdam kaynağı. Bütçeleri düşse de diziler halen 40-70 kişilik ekiplerle çekiliyor. Ancak ana kadrodaki oyuncuların sayısının çoğunlukla 10-15 arasında olduğunu belirtelim. Sinema Eseri Sahipleri Meslek Birliği Başkanı İsmail Güneş, Türkiye’de halen 250 civarında senaristin, 350’ye yakın da yönetmenin olduğunu belirtiyor. Bunların önemli bir bölümünün dizilerde çalıştığını belirten Güneş, son zamanlarda tanınmış yönetmenler yerine deneyimi az yönetmenlerle yapımcıların çalışmayı tercih ettiğini söylüyor. Bunu yalnızca ekonomik nedenlere bağlamayan Güneş, “Deneyimi az yönetmene, yapımcının ve kanalm müdahale şansı daha çok oluyor” diyor. Türkiye’de dizi sektöründeki tıkanmayı bölüm sürelerinin uzun olmasına bağlayan Güneş şu değerlendirmeleri yapıyor: “Ben dizi sektörünü eski Amerika’daki kölelik düzenine benzetiyorum. En az 120 dakikalık diziler çekiliyor. Çoğu zaman yönetmen, çektiği bölümü bile izleyemiyor. Sanatsal-lıktan yoksun bu dizilerin dünyada olduğu gibi 45-52 dakika aralığına inmesi gerekiyor. Ekonomik sorunlar dizilerde süre kısalmasını getirecekse buna razıyız. Başka bir çıkış yolu göremiyoruz.”

“UZUN DİZİLER ZORUNLULUK”

Endemol Shine Türkiye Ülke Ticari Direktörü Hakan Eren ise, tam tersine dizi bölümlerinin uzun süreli olması gerektiğini şu cümlelerle savunuyor: “Biz Türkiye’ye ciddi miktarda yabancı yatırımın girmesini sağladık. Hem holding firmasına hem de ortaklarımıza ciddi taahhütlerimiz var. Dizilerimiz 110 dakikanın altında olursa kanalın verdiği parayı reklamdan çıkarma şansı yok. Reklam gelirleri belli ve yurtdışı satışı olmayan her dizinin zarar edeceğini kabul ederek ticari hayatımıza devam etmek durumundayız. Bu şartlar altında piyasadaki duruma rağmen kalitemizden ödün vermeden çalışmaya devam ediyoruz. Bu çıkmazda kanallar süresi uzun dizilerle ayakta durabiliyor, biz de daha uzun diziler yapmak için gece gündüz çalışıyoruz.”

Onur GÜVENATAM / 03 Turkey Yönetici Ortağı
Lider prodüksiyon şirketi olmak istiyoruz

03 Turkey, 14 Mart 2014’te MBC, Onur Güvenatam ve Saner Ayar ortaklığında kuruldu. MBC, Ortadoğu ve Kuzey Afrika bölgesinin en büyük medya gruplarından biri. Bünyesinde 19 ülkede şifresiz olarak yayın yapan 24 televizyon kanalı ve iki radyo istasyonu bulunuyor.

Bu ortak girişimin en etkili sebebi ise Türk dizilerinin Ortadoğu’da gördüğü yoğun ilgi ve talep. Kaderimin Yazıldığı Gün, Tatlı Küçük Yalancılar ve son olarak Meryem Uzerli ve Murat Yıldırım’ın başrollerini paylaştığı Gecenin Kraliçesi dizilerinin yapımcılığını üstlendik. Firma olarak henüz yolun başındayız. Gerçekleştirmek istediğimiz pek çok proje ve uluslararası yapım var.

Hedeflerimizi hayata geçirebilmek adına halen pek çok atılımda bulunuyoruz. Vizyonumuz, Türkiye’nin lider prodüksiyon şirketi olarak diğer ülke pazarlarına yayılmak, Türk dizilerindeki yüksek olan çıta ve kaliteyi daha da yükseltebilmek.

Ekonomik sıkıntıların sektörü nasıl etkilediğine gelince… Kanalların reklam geliri düşünce, bu durum yapım şirketlerine de yansıyor. Bütçe ve harcamalarda yapılan kesintiler, alınan önemler yapılan işlerin çeşitliliğini, kalitesini ve prodüksiyonu doğrudan etkiliyor.

Hakan EREN / Endemol Shine Türkiye Ülke Ticari Direktörü
Türkiye pazarına girdiğimiz için memnunuz

Türkiye pazarına, izleyicilere yeni trendler ve kaliteli yapımlar sunmak için 2008 yılında girdik. Endemol, 2014’te Shine Group ile birleşti. Artık Endemol Shine çatısı altında 32 ülkede 200’den fazla şirketle ticari hayatına devam ediyor. Endemol Shine Türkiye bu şirketlerden sadece biri. Bugüne kadar sayısız yapıma imza attık. Bunların arasında şu anda yayında olan ve çok izlenen ‘Paramparça’, ‘Kördüğüm’, ‘Kış Güneşi’ gibi diziler var. Halihazırda üç ayrı kanalda üç * dizimiz yayında. İki dizimiz de yeni sezonda yayında olacak. Dört büyük kanalla çalışır durumdayız. Türkiye pazarına girdiğimiz için çok memnunuz. Dünyanın en büyük yapım şirketinin bir parçası olarak, grubun genel iş planında Çin ve Türkiye’nin önümüzdeki beş yıl için özellikle göz önünde olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim. Bunda bizim son iki yılda elde ettiğimiz büyüme ve ticari başarının etkisi büyük. Halihazırda Türkiye’de sektörün en büyük oyuncusu konumundayız. Sektördeki en yüksek bütçeli yapımları Endemol’un yaptığı söylense de bizim satış fiyatlarımız piyasadaki birçok dizinin altında veya aynı seviyede; prodüksiyon kalitesine baktığımızda ise fersah fersah üzerinde. Yabancı bir şirketin başında çok para harcayarak veya zarar ederek oturamazsınız, tam tersi parayı en iyi kullanan yapım şirketi olmak noktasında iddialıyız.




İlginizi Çekebilecek Benzer Konular


üye

Bunu da İnceledinizmi ?

Sporcu Kariyer Yönetim Ajansı Kurmak

Türkiye’de de sporcu kariyer yönetim ajansları kurulmaya başladı. Bu tür ajanslar sporcunun özel yaşamının bütün …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir